EDİRNE ASKER HASTANESİ ŞEHİTLİĞİ PROJESİ

Edirne Belediyesi, Edirne Şehit Aileleri Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği ile Türk Şehitlikleri İmar Vakfı'nın destekleri ile hayata geçirdiği Edirne Asker Hastanesi Şehitliği Projesi ile Edirne'ye Türkiye'nin ikinci büyük şehitliğini kazandırdı.
Edirne Asker Hastanesi Şehitliği, Edirne’nin merkezine yaklaşık 5,50 km. mesafede, Sarayakpınar Yolu, Kemer Dere mevkiinde yer almaktadır. Edirne Belediye Başkanlığı, Türk Şehitlikleri İmar Vakfı ve Edirne Şehit Aileleri Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği işbirliği ile Haziran 2014’te başlanan çalışmalar sonucunda 22 Mayıs 2015’te resmi açılışı yapılan Edirne Asker Hastanesi Şehitliği’nde 52 bin Mehmetçiğin anısı yaşatılmaktadır. Şehit olan kahraman ecdadımızın hatıralarını yaşatmak, 52.000 şehidin yatmakta olduğu alanın tarla vasfından mezarlık alanına dönüştürülmesi, Şehit ailelerine ulaşılarak, dedelerinin Edirne Asker Hastanesi Şehitliği’nde yatmakta olduğunun bildirilmesi hedeflenmiştir. Her karış toprağında şehit kanı bulunan Edirne’de 220.000 civarında şehit olduğu, 52.000 şehidimizin de bu şehitlik alanında yattığı tespit edilmiştir. Atalarının mezarını farklı şehirlerde arayan aileler yapılan tespit çalışmaları neticesinde, mezarlarının Edirne’de olduğu bilgisine ulaşabileceklerdir. İsimleri tespit edilen 5005 şehidimizin ailesine ve muhtarlıklarına mektup yazılarak atalarının Edirne Asker Hastanesi Şehitliği’nde yatmakta olduğu bilgisi iletilmiştir. Bu mektuplar neticesinde, 480 aile Edirne Belediyesi ve Edirne Şehit Aileleri Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği ile iletişime geçmiş, aynı aileden 1 şehit olduğu gibi onlarca şehit veren aileler de ortaya çıkmıştır. Hatta bu iletişimin ardından, köy toprağını çuvala doldurup, dedesinin mezarına dökmek için Edirne’ye gelen torunlar olmuştur.  Belediyemizin sahip olduğu güçlü idari yapı ve uzun yıllara dayalı tecrübesi ile Eski Askeri Hastane Şehitliği’nin sürdürülebilirliği sorunsuz bir şekilde gerçekleştirmektedir. Yerel Yönetim olarak kültürel, tarihsel, sanatsal, sosyal altyapıyı ve turizm altyapısını geliştirmek ve destek olmak öncelikli görevimizdir. Bunun için proje alanının tanıtılması, resmi kurumlar ve turizm acentalarına bildirilmesi düzenli ve sürekli yapılmaktadır. Ayrıca şehitliğin yapımı için büyük gayret sarf etmiş olan Edirne Şehit Aileleri Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği şehitlikte yatmakta olan şehitlerimizin hatıralarını yaşatmak üzere çalışmalarına devam etmektedir. Şehitliğin bakım ve onarımı Edirne Şehit Aileleri Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği ile Edirne Belediyesi işbirliği ile sağlanmaktadır.
PROJE ORTAKLARI
1- Edirne Şehit Aileleri Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği
2- Türk Şehitlikleri İmar Vakfı
3- Edirne Valiliği
4- Edirne Müze Müdürlüğü
5- Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü 
6- Orman ve Su İşleri İl Müdürlüğü
7- Kültür ve Turizm Bakanlığı – Edirne Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
Edirne Asker Hastanesi Şehitliği
Edirne Şehit Aileleri Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği tarafından Mart 2014’te Edirne şehitleri ve şehitlikleri isimli kitabın arşiv çalışmalarına başlanmış, çalışmalar esnasında Genelkurmay Başkanlığı arşivlerinden Edirneli şehitlerin listesi çıkarılırken, kayıtlarda Edirne Asker Hastanesi şehitlerinin isimleri ile karşılaşılmıştır.
Yapılan titiz çalışmalar neticesinde söz konusu alanda yatan şehit sayısının 52 bin civarında olduğu görülmüştür. Bugün hâlihazırda il, ilçe, köy ve bucaklarına kadar kimlik bilgileri arşiv kayıtları ile karşılıklı kontrolü yapılarak 5005 şehidimizin isimleri açıklanmıştır. İsimleri henüz açıklanmayan şehitlerimizin arşiv kayıtları araştırılmaya devam edilmektedir.
Edirne Asker Hastanesi, Edirne Merkez Hastanesi’nin ihtiyacı karşılayamaması üzerine, dönemin Valisi ve Kumandanı Müşir Veysel Paşa tarafından, günümüzde Kapalı Cezaevi olarak kullanılan dönemin Piyade Kışlası’nın arkasında, 1889 yılında 1000 yataklı olarak yaptırılmış ve 1941 yılına kadar hizmet vermiş; Balkan Savaşları ile Birinci Dünya Savaşı’nın Makedonya, Romanya, Galiçya ve Çanakkale cephelerinde yaralanan askerlerimizin tedavisi bu hastanede gerçekleştirilmiştir. 1985 yılına kadar ayakta kalan hastanenin sadece bir duvarı günümüze kadar ulaşabilmiştir.
Koridorlarının bile dolu olduğu bilinen hastanede, tedavileri sırasında hayatlarını kaybederek şehitlik mertebesine erişen kahraman askerlerimiz hastane çevresindeki askeri mezarlığa defnedilmiştir.
Edirne Şehit Aileleri Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği, söz konusu alanda bir anıt yapılması hakkında Edirne Belediyesi Başkanı ile görüşmüş ve Edirne Belediyesi şehitlik yapım işine başlanması için talimatlarını vermiştir.
Şehitlerin yattığı alanı tespit etme çalışmalarında, geçmiş dönemlerde alanın tarla vasfına çevrildiği ve hâlihazırda boş mera statüsünde olduğu görülmüş, Edirne Belediyesi’nce vasfı değiştirilerek mezarlık statüsüne alınmıştır.
Mimar Taner TUNA tarafından çizilen Edirne Asker Hastanesi Şehitliği projesinin, Edirne Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından 26 Haziran 2014 tarihinde onaylanmasının ardından, Edirne Belediye Meclisi’nin 2 Temmuz 2014 tarihli toplantısında, Edirne Belediyesi, Edirne Şehit Aileleri Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği ile Türk Şehitleri İmar Vakfı tarafından söz konusu alanda abide yapımı kararı alınmış, alan kullanım hakkı Edirne Şehit Aileleri Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği’ne verilmiştir.
24 Eylül 2014 tarihinde proje ortakları başta olmak üzere, Edirne protokolünün ve yerel halkın katılımı ile Edirne Asker Hastanesi Şehitliği’nin temeli atılmıştır. 26 Mart 2015’te şehitlik ağaçlandırma projesi hayata geçirilerek, Edirne Belediyesi, Orman ve Su İşleri İl Müdürlüğü, Türk Şehitlikleri İmar Vakfı ve Edirne Şehit Aileleri Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği tarafından görkemli bir törenle 5005 şehidimiz için fidan dikilmiştir.
Edirne Asker Hastanesi Şehitliği’nde özel simgelere, sayılara ve sembollere yer verilmiştir.
Girişte üç kemerli tak yer alması, ecdadımızın üç kıtaya (Asya, Avrupa ve Afrika) hükmetmiş olmasını; soldaki Mehmetçik heykeli bayrağa ten veren şehidi, sağdaki Mehmetçik heykeli ise bayrağa kan veren gaziyi ifade etmektedir.
Tak geçildikten sonra 4 adet temsili mezar taşı ziyaretçileri karşılamaktadır. Ön soldakinde şehitliğin kitabesi, ön sağdakinde şehitlik yapımında emeği geçenlerin isimleri, arkadakilerde ise Ayet-i Kerime, Hadis-i Şerif ve şiirler yer almaktadır.
Abide dikilen alandaki 4 basamaklı merdiven, Makedonya, Romanya, Galiçya ve Çanakkale Cephesinin temsilidir. Merdivenlerden sonraki 4 m. çaplı silindir Balkan Savaşı’nı; 4 m. uzunluktaki kaide Balkan Savaşı şehitlerini; 8 m. çaplı silindir Birinci Dünya Savaşı’nı, 5 m. uzunluktaki kaide ise Birinci Dünya Savaşı şehitlerini temsil ederken, abidenin görünümünün “H” harfi olması, alanın hastane şehitliği olmasını simgelemektedir.
Abide kaideleri üzerindeki 50 cm. çaplı iki delik, milletimizin tarih boyunca büyük yaralar aldığını ve hala dimdik ayakta durduğunu; ortada siyah üzerine kırmızı ay yıldız, milletimizin yaşadığı zulmü, işkenceyi, hastalık ve ölümleri; 4 m. kaidedeki beyaz üzerine altın ay yıldız, her şeye rağmen milletimizin özgürlüğünü; 5m. kaidedeki bayrağımız da onca savaş ve yokluktan sonra bu aziz milletin Cumhuriyeti kurduğunu ifade etmektedir. Bu kaideler kâbeyi göstermekte olup, tam ortasından Selimiye Camii görülmektedir.
Soldaki 9 m. yükseklikteki bayrak direği, ecdadımızın bize kanları ile emanet ettiği bayrağımızı; sağdaki 9 m. yükseklikteki bayrak direği ise, emanet aldığımız al renkli ay yıldızlı bayrağımızın bundan sonra da semalarda özgürce dalgalanacağını anlatmaktadır.
Şehitlik alanı 1071 m2 olması Malazgirt Destanını, şehitliğin otopark alanının 1361 m2 olması ise Edirne’nin fethini, şehitlik çevresinin 1453 m. tül çit ve duvar ile örülü olması İstanbul’un fethini simgelemektedir.
Şehitlik duvarlarında isimleri tespit edilen 5005 şehidimizin bilgileri yazmaktadır.
Edirne Asker Hastanesi Şehitliği’nin 65.000,00 TL değerindeki mimari projesi Mimar Taner TUNA tarafından herhangi bir karşılık beklemeksizin çizilmiştir.
Projenin toplam maliyeti 1.833.000,00 TL olup, Edirne Belediyesi, Türk Şehitlikleri İmar Vakfı, Edirne Şehit Aileleri Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği, Edirne Valiliği, Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü ile Orman ve Su İşleri İl Müdürlüğü şehitlik yapımda maddi katkı sağlamışlardır.

Proje Fotoğrafları